| जलवायु परिवर्तनले नेपाललाई पार्ने असरहरुबारे नेपाल किन मौन? |
|
|
|
| Written by Jayanti Chamling Rai | |||
| Thursday, 11 June 2009 03:25 | |||
|
मारको अर्को असर नेपालका २० हिम तालहरु फुट्ने खतरामा न्यू योर्क- गत मैइ १८-२९ मा न्यू योर्कस्थित सङ्युक्त राष्ट्र संघको मुख्यालयमा डाकिएको संरासंको आदिवासी सम्बन्धी स्थाई मन्च UNPFII को आठौ बैठकमा जलवायु परिवर्तन (Climate Change) र 'रेड' (REDD- Reducing Emissions from Deforestation and Degradation) परियोजनाले बहस र छलफलको लागि निक्कै प्राथमिकता पायो।
गत मैइ १८-२९ मा न्यू योर्कस्थित सङ्युक्त राष्ट्र संघको मुख्यालयमा डाकिएको संरासंको आदिवासी सम्बन्धी स्थाई मन्च UNPFII को आठौ बैठकमा जलवायु परिवर्तन (Climate Change) र 'रेड' (REDD- Reducing Emissions from Deforestation and Degradation) परियोजनाले बहस र छलफलको लागि निक्कै प्राथमिकता पायो। जलवायु परिवर्तनको कारण बढी मारमा पर्ने देशहरु मध्ये नेपाल पनि एक हो। नेपालका २० वटा हिम तालहरु जलवायु परिवर्तनकै कारण फुट्ने खतरामा रहेको विभिन्न अनुसन्धानहरुले देखाएको छ। जलवायु परिवर्तन रोकथामको लागी अपनाईएको अवधारणा मध्ये 'रेड' परियोजना एक हो। आदिवासि जनजातिहरुको सहभागिता र सहमती विना यो परियोजनाको निति बनाई कार्यन्यन गर्न लागेको भन्दै विश्वका आदिवासीहरुले विरोध जनाउदै पूर्व सहमति र सुचनाको आधारमा (free prior informed consent) समावेसी निति बनाउन माग गरेका छन्। साथै आदिवासिहरुको हितमा नभए 'नो' भन्न पाउने अधिकार पनि हुनुपर्ने धारणा राखेका छन्। रेड परियोजना अन्तर्गत बढि उद्योग भएका प्रदुसण गर्ने देशहरुले पैशा तिर्नेछन् भने कम प्रदुसण गर्ने र बढि वन जगल भएका देशहरुले पैशा पाउने छन्। जसलाई 'कार्वोन ट्रेड' भनिन्छ। यसको लागी विश्व वैकले दक्षिण एशियाका नेपाल, लाओस र भियतनामलाई छनोट गरिसकेको छ। नेपाल सरकार 'रेड' परियोजना लागु गर्ने तयारीमा भएको तर यसको बारेमा कुनै जानकारी नदिएको राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति महिला महासघ नेपालकी कार्यकारी निर्देशक सङ्गिनी रानामगरले बताउनु भयो। उहाले भन्नु भयो 'वन जङ्गल आदिवासीहरुको जिवन गुजारा गर्ने स्रोत हो, दाउरा, घास, जडिबुटि, पानी लगायत विभिन्न आय आर्जन गर्ने ठाउ नै जङ्गल हो, वन जङ्गलसँग हाम्रो सस्कृति, परम्परा, भुमि र मानव अधिकारको गहिरो सम्बन्ध छ तर हामीलाई कुनै जानकारीनै नदिई हामीले संरक्षण र प्रयोग गर्दै आएको वन जङ्गल वेचिदैछ जसले भोलीको भविष्यलाई अन्योलमा पारेकोछ।' Sangini Rana Magar, Executive Director, National Indigenous Women's Federation (NIWF) at the UNPFII meeting. Photos: Jayanti उक्त कुरा सयुक्त राष्ट संघ जलवायु परिवर्तन सम्बन्धि महासन्धि, विश्व वैक र युनिफेमद्रारा आयोजित कार्यक्रममा कार्यकारी निर्देशक रानामगरले बताउनु भएको हो। उहाँले थप्नु भयो 'वन जगलमा वसोवास गर्दै आएका राहुटेहरु कहाँ बस्नॆ ? परियोजना कुन तहमा कसरी सन्चालन गर्ने ? नेपाल सरकारले आदिवासिलाई समावेस गराई स्पष्ट निति वनाउनु पर्दछ। विश्व वैकद्रारा आयोजित कार्यक्रममा सभासद लक्की शेर्पाले रेड परियोजनामा महिलाहरुलाई पनि सहभागिता गराउन माग गर्नु भयो। CA Member Lucky Sherpa at the meeting. बैठकमा विश्वका आदिवासिहरुले जलवायु परिवर्तनको रोकथाम सबैको कर्तब्य भएको बताउदै सयुक्त राष्ट्र सघ जलवायु परिवर्तन सम्बन्धि महासन्धि, रेड परियोजना लगायत अन्तर्राष्टिय निति नियमहरुले आदिवासिहरुलाई बेवास्ता गरि सरकारसँग मात्र सहमति गरेकोले बढी पिडित भएको बताउदै समावेसी निति बनाउन माग गरेका छन्। रेड परियोजना कार्यन्यनमा दक्षिण एशिया आदिवासी प्रतिनिधि मिना सेत्रोले परियाजनाका नितिलाई पुननिर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिदै सयुक्त राष्ट्र संघ आदिवासि जनजाति सम्बन्धि विश्वब्यापी घोषणा पत्रको आधारमा कार्यान्यन गर्न ध्यानआकर्षण गराउनु भयो। Mina Sertro at the meeting. जलवायु परिवर्तनको कारण हिम तालहरु फुट्ने खतरामा छन् भने हिम नदिहरु तिव्र गतिमा पग्लन थालेका छन्। त्यस्तै समयमा पानि नपर्ने, परेमा तिव्र गतिमा पर्ने, बालिनालि नपाक्ने, उत्पादनमा कमी, मलेरिया लगायतका रोगहरुका फैलावट, समुन्द्रको सतह बढ्ने, तिव्र गतिमा बाढि पहिरो आउने, डढेलो लाग्ने, असामान्य रुपले मौसमको फेर बदल हुने जस्ता समस्याहरु देखा पर्न थालेको छ। जलवायु परिवर्तनले विश्वकै आदिवासी जनजातिहरुको जिवन यापन गर्ने प्राकृतिक स्रोत, साधनमा नकारात्मक असर पारेकोले सबै भन्दा बढि आदिवासी जनजातिहरु मारमा परेको बताउदै प्रदुषित गर्ने देशहरुलाई यसप्रति सजक हुन आदिवासिहरुले आग्रह गरेका छन्। सयुक्त राष्ट्र संघ जलवायु परिवर्तन सम्बन्धि महासन्धि, विश्व वैक लगायतले आदिवासीहरु बढि मारमा परेको स्वीकारदै माग पुरा गर्ने आश्वासन दिएका छन्। सुचनाको पहुचमा भएका आदिवासिहरुले तल्लो तहका समुदायसम्म पुग्न पनि उनिहरुले आग्रह गरे। Elspeth Llaverson, Program Analyst, UN REDD Program, Environment & Energy Group. Photos: Jayanti जलवायु परिवर्तनको लागी बनेका राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय निति निर्माणहरुमा आदिवासी जनजातिलाई समावेस गराई सहमतिमा मात्र कार्यान्यन गर्न सयुक्त राष्ट्र संघ आदिवासि जनजाति स्थायी मन्चको आठौ बैठकले सिफारिस गरेको छ। साथै जलवायु परिवर्तनको रोकथामको लागी आदिवासीहरुको परम्परागत ज्ञान तथा सिपलाई विकास गर्न पनि सिफारिस गरेको छ। विश्वमा उद्योगिकरण, ग्रीनहाउस लगागत विभिन्न ग्यासहरुको ब्रिद्धीले पूथ्वीको तापक्रममा ब्रिद्धी भईरहेको र पूथ्वीको वजन तहमा समेत असर परेको कारणले जलवायु परिवर्तनको असरहरु देखा पर्न थालेको वैज्ञानिकहरुको भनाई छ। यसलाई समयमानै रोकथाम गर्न नसके पुथ्वीनै खतरामा पर्ने वैज्ञाकिहरुले चेतावनी दिएका छन्। बैठकमा अत्याधिक बहस वनेको जलवायु परिवर्तन र रेड परियोजनाको सवालमा बढि पिडित देश नेपालको भने फितलो प्रदर्शन थियो। २४ जना नेपाली प्रतिनिधिहरुको सहभागिता रहेको वैठकमा यस विषयमा केही गुनासो राखे पनि कार्यपत्र प्रस्तुत गरिएन। सयुक्त राष्ट्र संघ, आदिवासी जनजाति, एकेडेमिक सम्बन्धित संघ संस्था तथा निकायहरु लगायतका दुई हजारभन्दा बढिको सहभागिता रहेको उक्त बैठकमा नेपालबाट स्थानीय विकास मन्त्रालयका तिन जना सचिव, नौ जना सभासद्, आदिवासी जनजातिका संघ सस्थाबाट आठ र संयुक्त राष्ट संघको लागी नेपाली मिसनबाट तिन जनाको उपस्थिति थियो। -Jayanti Chamling Rai in New York. Top: Jayanti Chamling Rai. Photo courtesy: Jayanti Read related news:
|
Most Popular News Links: Top 100
- प्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल राजिनामा दिने अन्तिम तयारीमा
- न्यू योर्कमा श्रीमानबाट कुटिदै र लुटिदै नयाँ जीवनको खोजीमाछिन् एक नेपाली नारी
- Readers' Comments Section
- न्यू योर्क 3rd Annual Dance Parade मा ७ हजार भन्दाबेशी डान्सरहरु सहभागी
- New York Nepalese Community News
- केटी फँसाउने नेपाली भिक्षुलाई अमेरिकामा चाँही शान्ती पुरस्कार
- न्यू योर्कमा बेखबर एउटा नेपाली घरसँग जोडिएको नेपालीहरुको नाता
- न्यू योर्कबाट बाँच्ने आशा लिएर धनमाया नेपाल फर्किन्
- न्यू योर्कमा नेपालीले नेपालीलाई गर्धनमा खुकुरी प्रहार
- न्यू योर्कमा तीन तल्ला माथिबाट खसेको फर्सीबाट नेपाली महिला सिकिस्त
- न्यू योर्कमा नेपाली दिदि-बहिनिहरुलाई तीजको रहर आयो बरिलै
- न्यू योर्कमा नेपाली कला मन्चको रमाइलो दसैं साँझ
- Unsung Heroes: Hope for New Nepal
- न्यू योर्कमा नेपालका ५ चर्चित कलाकारहरुको रमाइलो सांगितिक साँझको केही बान्की
- English Section News Archives 07-08-09
- News Archives: Featured News
- न्यू योर्कमा छुरा प्रहारबाट एक नेपाली सख्त घाइते, म्रिगौला झिकियो
- People's Court or Jana Adalat: Let YOUR voice be Heard
- Don't Miss 1st Live Broadcst from New York City !
- न्यू योर्कमा नेपालको प्रथम गणतन्त्र दिवस यसरी मनाइयो
- न्यू योर्कमा ७२ जना उत्तर अमेरिकि नेपाली कविहरुका दुई कबिता संग्रहहरु बिमोचित
- न्यू योर्कको कुइन्स शहरबाट हराइन् कृष्णकुमारी गुरुङ, खोजी जारी
- माओवादी दुई स्थानमा, काँग्रेस, नेकपा एमाले र मधेशी जनअधिकार फोरम एक\एक स्थानमा विजयी
- न्यू योर्क शहरमा किराती राइहरुको महान पर्ब साकेलाको रमझम
- न्यू योर्कबाट जाँदाजाँदै नेपालीका मन यसरी जिते नायक राजेश हमालले
- न्यू योर्कमा नेपाल र न्यू योर्कका नेपाली महिला हस्तीहरुको जम्काभेट
- न्यू योर्कमा तीज मनाउन नेपाली नारीहरु ओइरिए, नायिका गौरी मल्लसहित ४ महिला सम्मानित
- न्यू योर्कबाट बाँच्ने आशा लिएर धनमाया नेपाल फर्किन्
- अमेरिकामा दुई बर्षदेखी बेपत्ता, बुढी आमाको पुकार- छोरा कहाँ छौ?
- न्यू योर्कमा युएस नेपाल अनलाइनको दोश्रो वार्षिकोत्सब सम्पन्न
- Canada Nepalese Community News
- न्यू योर्कमा प्रधानमन्त्री नेपालसंग नेपालीहरुको अन्तर्कृया हुनै नपाएपछि !
- लौ चाखौं Taste of Nepal को स्वाद त्यो पनि न्यू योर्क मै !
- Faces of the Week साताको अनुहार
- ३१ बर्षका २८ बजेट भाषणहरु आँफै पढ्नुहोस् अनि घोत्लिनुहोस् कहाँनिर भो देश खोक्रो बनाउने गल्ती ?
- न्यू योर्कमा नेपालका साहित्य समालोचक, लेखक एबं पत्रकार स्व. बासु रिमाल 'यात्री' को सम्झनामा शोक सभाको आयोजना
- न्यू योर्कमा सुपरिचित चलचित्र नायक राजेश हमालको सम्मान
- न्यू योर्कमा प्रथम अन्तरराष्ट्रिय नेपाली साहित्य सम्मेलन सम्पन्न
- न्यू योर्कको अर्को ह्योल्मो सोनाम ल्होसारको रौनक
- न्यू योर्कमा गायिका कुन्ती मोक्तान र लोक गायक मिलन लामाको सम्मान
- न्यू योर्कबाट नेपाली सरदारजिको सलाम !
- न्यू योर्कमा नेपाली पत्रकारहरुले मनाए विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस
- नबिर्सें तिमीलाई, नपाएँ तिमीलाई... अन्जु पन्त र जगदिश समालको टोली अमेरिकि साँगितिक भ्रमणमा
- Nepalese Songs & Dance
- न्यू योर्कबाट हराएकी कृष्णकुमारी ५२ घण्टापछि सकुशल घर फर्किन्
- न्यू योर्कबाट ओक्टोबर १६ र १७ बेलुकी ९ बजे प्रत्यक्ष प्रसारण हुने
- Nepali New Year 2066 Celebration by America-Nepal Friendship Society (ANFS)
- न्यू योर्कमा शेर्पाहरुको खेलकुद कार्यक्रममा भलिबल र फुट्बलमा १८ टिमको प्रतिस्पर्धा
- बिशेष फोटो फिचर: न्यू योर्कमा नेपाली कलाकारहरुद्वारा देउसी-भईलोको रमाइलो
- USNepalOnline.Com sends you greetings and thanks for your participation at our 2nd Anniversary Celeb
- न्यू योर्कमा होलीको रंगोली !
- आदिबासी भर्सेस आदिबासी? न्यू योर्क अन्तर्कृयाको चिरफार
- न्यू योर्कमा ९९ औं अन्तरराष्ट्रिय नारी दिवसको अबसरमा नेपाली महिलाहरुको गोस्ठी सम्पन्न
- न्यू योर्कमा ह्योल्मो सोनाम ल्होसार साँझको रमाइलो
- न्यू योर्कमा गुरुङ (तमु) ल्होछारको अबसरमा रोधी घरको भाका घन्किने भो जनवरी १ तारिखमा
- संबिधान बनाउने मक्सद होइन प्रधानमन्त्री बन्ने गिध्धे धोको
- Nepali New Year 2066 Celebration in Rigdewood, New York
- न्यू योर्कमा गुरुङ (तमु) समुदायको ११ औं ल्होछार भब्यतापुर्बक सम्पन्न
- न्यू योर्कमा अलौकिक शक्ती र साधनाका "गुरु हजुर" को "स्वर्गिय सन्देश" प्रबचन जनवरी ३ मा हुने
- Challenges of the 21st Century Series by Pradeep Thapa
- अमेरिकाका एमाले समर्थकहरु एमाले-कांग्रेस गठबन्धनको बिरुद्ध ?
- न्यू योर्कमा नयाँ नेपाल बनाउन साङ्गितिक साँझको आयोजना
- न्यू योर्कमा "स्वर्गिय सन्देश" को बिजारोपण यसरी भयो
- World Music: Music, Song, Dance
- न्यू योर्कमा नेपाली साहित्य गोस्ठी र सम्मान समारोह
- न्यू योर्क शहरमा घरेलु कामदार महिलाहरुको लागि आवाज उठाउँदा
- १४२ औं स्थानबाट १४४ औं स्थानमा नेपालको उँधोगती
- न्यू योर्कमा नेपाली महिलाहरुको रमाइलो नयाँ बर्ष कार्यक्रम सम्पन्न
- न्यू योर्कमा लिम्बुहरुको रमाइलो ताम्भुङ्चा सम्पन्न
- अमेरिकाबाट अझै नेपालका "राजा" ज्ञानेन्द्रलाई जन्म दिनको शुभ-कामना !
- न्यू योर्कमा नेपाली महिलाहरुले बुझे स्वास्थ्य नै धन हो
- न्यू योर्कमा नेपालका ९ सभासदहरु आदिबासी सम्बन्धी बैठकमा भाग लिन आइ पुगे
- Live Broadcasting Shows / Interview Archive
- जनमुक्ति सेनाले अब राजनीतिक बिषयबस्तुमा टीकाटिप्पणी गर्न नपाउने
- जजमानको छोरो विश्व कै उत्कृष्ट विश्वबिद्यालयको हिरो
- A Son of a Priest, now Hero in a World's Best University
- "न बिर्सेँ तिमीलाई, न पाएँ तिमीलाई, बिना अर्थ दिलमा सजाएं तिमीलाई"
- न्यू योर्कमा 'अधिकार' को चौंथो वार्षिकोत्सब र पुरस्कार बितरण समारोह सम्पन्न
- नारायणहिटी दरबार हत्याकाण्डको ९ वर्ष पूरा, घटनाको रहस्य अझै गर्भमै तुहिदैछ
- Tribute to late Girija Prasad Koirala, former Prime Minister of Nepal
- "We do not accept Madhav Kumar Nepal", says Progressive Nepali Forum in Americas (PNEFA)
- Indigenous Issues
- न्यू योर्कमा नेपाली काँग्रेस समर्थकहरुको साझा अन्तर्कृया भोली
- न्यू योर्क शहरद्वारा घरेलु कमदारहरुको सम्मान तर कानुन खोइ?
- न्यू योर्कमा युएस नेपाल अनलाइनको दोश्रो वार्षिकोत्सब डिसेम्बर ६ तारिखमा मनाइने
- न्यू योर्कमा हेलम्बुका ह्योल्मोहरुको अधिबेशन
- न्यू योर्कमा नेपाली कला मन्चद्वारा दसैं साँझ सेप्टेम्बर २६ मा हुँदै
- Jharato: Dr. Krishna B. Bhattachan
- Nepalese Coalition in New York Discussed on New Nepal’s Future
- न्यू योर्कमा नेपाली जन संपर्क समीति अध्यक्ष सोमनाथ घिमिरे घाइते
- सोइ ढोले सोइ घन्किदै छ न्यू योर्क शहरमा
- Dohori Nepalese Songs-59
- अमेरिकि नेपाली राजावादीहरुको कुरा सुनौ अब
- अमेरिकि जनगणना २०१० मा भाग लिन किन जरुरी छ?
- न्यू योर्कमा गैर आबासिय नेपाली संघ (NRNA) को पहिलो भेला
- श्रीमती बन्नेहरु नक्कली श्रीमानहरुदेखी सावधान !
- न्यू योर्कका अगुवा नेपाली मोहन ज्ञवाली साउथ एसियन हेरिटेज पुरस्कारद्वारा सम्मानित
- Munindra Nembang-Chungta Gurung wedding celebration 09
- क्यानाडामा नेपालीहरुले 'कानाडा डे' बिभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाए
- ४४ सदस्सीय जम्बो मन्त्री मन्डलको नालीबेली






















Comments